Mellor madeira para utensilios de cociña: por que non todas son iguais?

Elixir a mellor madeira para utensilios de cociña esixe mirar moito máis alá da súa aparencia. Dureza, resistencia, estabilidade, peso, textura ou comportamento fronte ao uso cotián determinan se unha madeira resulta adecuada para converterse nun prato, unha culler ou calquera outro obxecto destinado a acompañarnos ao redor da mesa.

En Atalanta traballamos principalmente con tres especies de proximidade que coñecemos ben: bidueiro, freixo e faia. Cada unha posúe un carácter propio e ofrece posibilidades diferentes á artesán.

Que debe ter unha boa madeira para utensilios de cociña?

A cociña é unha contorna esixente. Os obxectos manipúlanse constantemente, entran en contacto con alimentos e están sometidos a humidade, cambios de temperatura e lavados frecuentes. Por iso non todas as especies ofrecen o mesmo resultado.

A mellor madeira para utensilios de cociña debe presentar un bo equilibrio entre dureza e facilidade de traballo, estabilidade e resistencia. Tamén importa o seu tacto: unha peza destinada ás nosas mans ou á mesa debe resultar agradable durante o uso.

Despois intervén o oficio. A selección da materia, o torneado, o lixado e o acabado son fundamentais para conseguir unha peza duradeira.

Faia: resistente e versátil

A faia é unha das madeiras tradicionalmente utilizadas para fabricar utensilios domésticos. A súa dureza e a súa estrutura relativamente uniforme permiten obter superficies suaves e formas moi precisas.

Ten ademais unha aparencia serena, con tonalidades xeralmente claras que permiten que sexa o propio deseño da peza o que adquira protagonismo. O seu equilibrio entre resistencia e capacidade de traballo explica a súa presenza histórica en numerosos obxectos cotiáns.

Fresno: unha madeira con carácter

O freixo introduce unha personalidade visual diferente. A súa veta adoita resultar máis marcada e expresiva, facendo especialmente visible a orixe natural de cada obxecto. É unha madeira resistente e elástica, calidades que historicamente permitiron empregala en múltiples aplicacións.

Nunha peza torneada, esa veta pode converterse en parte esencial do deseño. Dous obxectos realizados coa mesma forma nunca son exactamente iguais porque a propia materia introduce pequenas variacións.

Aí reside unha das calidades que buscamos ao traballar con madeira: o material tamén participa no resultado final.

Bidueiro: lixeireza e delicadeza visual

O bidueiro completa as tres madeiras principais utilizadas nas coleccións de Atalanta. As súas tonalidades claras e o seu aspecto limpo permiten crear pezas visualmente lixeiras e contemporáneas. Ao mesmo tempo, ofrece boas condicións para o traballo artesanal e o torneado.

Preguntarse cal é a mellor madeira para utensilios de cociña non conduce, por tanto, a unha única resposta. Depende da peza que queiramos crear, da súa función e das sensacións que busquemos transmitir.

A importancia de traballar con madeira de proximidade

A elección destas especies responde tamén ao noso xeito de entender o oficio. En Atalanta traballamos exclusivamente con madeiras autóctonas e de proximidade. Non se trata unicamente de reducir distancias: significa traballar con materiais vinculados historicamente ao territorio e á tradición da torneiría de Berres.

Coñecer unha madeira significa saber como responde ao torno, como se comporta ao retirar material e que posibilidades ofrece cando buscamos unha determinada forma.

A mellor madeira tamén depende de quen a traballa

Unha boa materia prima é soamente o principio. A experiencia permite interpretar cada peza antes mesmo de comezar a tornearla. A veta, a densidade ou pequenas particularidades da madeira condicionan decisións durante todo o proceso.

Por iso, para atopar a mellor madeira para utensilios de cociña non basta con elixir unha especie determinada.

Hai que coñecela. E quizá aí reside unha das diferenzas fundamentais entre fabricar un obxecto e traballar verdadeiramente coa materia: non obrigala simplemente a adoptar unha forma, senón entender que forma pode chegar a ter.